که چیري د ريل پټلۍ د تورخم پرځای له ګلام خان څخه تیره شي ګټه به ئې یو پردوه وي

لکه څرنګه چې مونږ په دتیرو لسو کالونو کې ګورو د افغانستان داوسني دولت ټوله پا لیسی د مصلحتونو له مخې جوړیږي هیڅکله د افعانستان او افغانانو ګټې په نظر کې نه دي نیول شوی.
دغه دی اوس هم یو ځل بیا دټول افغانستان ګټو پرځاي بیا سمتي ګټې په نظر کې نیول کیږی او د خلکو په حقه خقوقو خاورې اړوي د ناامنیو په نامه د خلکو په سترګو کې خاورې اچوي.
(د کانونو وزارت وايي چې د چین د استخراج او وسپنې له یوه شرکت (Metallurgical Group Corp) سره یې موافقه کړې چې په افغانستان کې د اورګاډي د دوو لیکو یا پټلیو تخنیکي څېړنه پیل کړي.
 د کانونو وزیر وحید الله شهراني پرون وویل، د چین دولتي شرکت به، چې په ایم سي سي مشهور دی، ژر له کابله تر تورخم  او له کابله تر مزارشریف پوري د اورګاډي د پټلۍ د جوړولو لپاره لومړنۍ مطالعه یا څېړنه پیل کړي)
زه د اورګاډي په دویمه کرښه خبرې نه کوم چي دکابله تر مزاره تېریږي خو هغه کرښه چې د کابله تر تورخمه تیریږي بیا به د پاکستان د اورګاډي کرښې سره یوځای کیږي د کراچی بندر سره به نښلول کیږي.
نوموړي کرښه په اصل کې دلوګر د میسو کان څخه په نظر کې نیول شوی دی چي ددې کرښې څخه خام مواد د لوګر د میسو کان څخه د کراچي بندر ته ورسوي.
خو زما په اند که چیرې نوموړي کرښه دګلا م خان څخه تیره شي نه یوازي د سیمه به پرمختیا وکړي بلکې ګټې به یې ټولې سیمې ته رسیږي.
ددې لپاره زه لاندې ټکي تاسو ته د پرتلې لپاره مخ ته اږدم بیا په خپله قضاوت وکړی.
 
1.      څرنګه چې نومړی کان په لوګر کي دی نو د لوګر خلک قانوني حق لري چې د نوموړي کان له دیمي ګټو څخه برخمن شي ،نو که چیرې نوموړی کرښه د تورخم څخه تېره شي د کان په ختمیدو سره به دلوګرګټي هم ختمې شي خو که چېرې د ګلام خان تېره شي نو نوموړي کرښه به د ټول لوګر په اوږدو(زړه) کې تیره شي نو لوګر به د ګان تر ختمیدو ورسته هم ددې کرښې څخه ګټه اخلي.


2.      څرنګه چې د کابل څخه تر ننګرهاره پوری لاره کې ټوله غرونه دي یانې ددې لارې په جوړولو به زیات لګښت راځي نظر د ګلام خان لارې ته چې تقریبا توله همواره او که غرونه هم وی شکول یی هم نظر د کابل او ننګرهار غرونو په پرتله دومره مشکل نه دي.


3.      د تورخم بندر ته نظر ګلام خان کراچي ته ۳۸۰ کیلو متره لانډه دي


4.      څرنګه چي د اورګاډو کرښي په افغانستان کې د کانونو په موخه جوړیږي نو د لوګر دمیسو کان ترڅنګ نوی څیړنې ښایي او واي چې خوست هم له میسوډک دی او ددی ترڅنګ په خوست کې د ګرانیت ډبرې پریمانه کانونه موجو دی همدا رنګه پکتیا او پکتیکا هم طبعي زیرمې لری نو د لوګر د میسو تر څنګ به د خوست کانو هم د همدې کرښي له لار بهر ته صادریږي په داسې حال کې چې د تورخم په لاره د یادونې وړ کانونه نشته.


5.      څرنګه چې نوموړی سیمه ډیره ورسته پاتې دی نو ددې کرښي په تیریدو سره به نوموړي سنمه(لوګر،پکتیا او خوست) ډیره پرمختیا وکړي نو داساسي قانون چې وایې دولت دټول سیمو په متوازنه پرمختیا اوپراختیا مکالف دی نودولت به دا مکالفیت هم اده کړی وي.


6.      که دولت وايې چې په وزیرستان کې امنیت نه شته خو څومره امنیت چې دلته خراب دی هغومره په خیبر کې خراب دي