د سرسايي اړوند اړين احکام 

لومړى: د سرسايې يا صدقة الفطر پېژندنه:
سرسايه د شريعت له لورې په هر مسلمان ټاکل شوي صدقه ده چې د اختر لمانځه ته له تللو مخکې به يې خاصو خلکو ته ورکوي.

دويم: د سرسايې حكم:  
په هر نارينه او ښځينه لوى او وړوکي، اﺯاد او مري باندې سرسايه ورکول فرض دي، حديث کې راځي د ابن عمر رضي الله عنه نه روايت دى، فرمايي : (فرض رسول الله صلى الله عليه وسلم زكاة الفطر من رمضان) [رواه الجماعة].
ژباړه: رسول صلى الله عليه وسلم رمضان د مياشتې سرسايه ورکول فرض کړي.

درېيم: د سر سايي ورکولو حكمت: 
 1-: دروژه دار لپاره پاکوالى او دهغه بې ځايه او بې حياء ويناوو جبيره ده چې د رمضان په مياشت کې ترې واقع شوي وي.

 2-: د مسکينانو لپاره خوراک او د اختر په ورځ له هغوى سره خواخوږي او مرسته ده،
 د  ابن عباس رضي الله عنه نه روايت دي، فرمايي : (فرض رسول الله صلى الله عليه وسلم زكاة الفطر طهرة للصائم من اللغو والرفث وطعمة للمساكين) [رواه أبو داود].

ژباړه: رسول صلى الله عليه وسلم سرسايه ورکول فرض کړي، دروژه دار لپاره د بې ځايه او بې حياء ويناوو پاکوالي دي او د مسکينانو لپاره خوراک دي.

څلورم: سر سايه ورکول په چا فرض دي ؟!
1-: په هر نارينه او ښځينه، لوى او وړوکي، اﺯاد او مري باندې سرسايه ورکول فرض دي
2-: يو څوک دومره څه ولري چې د اختر په ورځ د ده او د هغه چا له اړتيا ﺯيات وي چې  نفقه ورپه غاړه وي.

د ابن عمر رضي الله عنه نه روايت دى، فرمايي : (فرض رسول الله صلى الله عليه وسلم زكاة الفطر من رمضان صاعاً من تمر أو صاعاً من شعير .. على الحر والعبد والذكر والأنثى والصغير والكبير من المسلمين) [رواه الجماعة].

ژباړه: رسول صلى الله عليه وسلم رمضان د مياشتې سرسايه، يو پيمانه کجورې يا وربشې، په هر اﺯاد، مري، نارينه، ښځينه لوى او وړوکي مسلمان باندې وركول فرض كړي.
 
د نس له ماشوم څخه سرسايه ورکول مستحب دي  أبو قلابة وايي: (كانت تعجبهم صدقة الفطر عن الصغير والكبير حتى الحمل في بطن أمه) [رواه عبد الرزاق بإسناد صحيح].
ژباړه: دوى به له وړوکي، لوى او حتى د مور په نس کې له ماشوم څخه سرسايه ورکول خوښول.

پنځم: سرسايه به چاته ورکول کېږي؟
سمه دا ده چې سرسايه به يواﺯې فقراء او مسکينانو ته ورکول کېږي، هغه څوک چې د اختر په ورځ خواړه ونه لري د ابن عباس رضي الله په حديث کې مخکې تېر شول چې سرسايه: (طعمة للمساكين) [رواه أبو داود]
ژباړه: د مسکينانو لپاره خوراک دى.
 
شپږم: د سرسايې ورکولو انداﺯه:
يوه نبوي پيمانه (صاع)به هر مسلمان ورکوي،.

اووم: په سرسايه که به کوم جنس ورکول کېږي؟!
په حديثونو کې د کجورو، وربشو، ميمﺯو او پنيرو اجناس ﺫکر شوي، خو سمه دا ده چې په سرسايه کې به د سيمې او منطقې غالب خوراک ورکول کېږي، لکه څرنګه چې د ابن عمر رضي الله عنه په تېر شوي حديث يادونه وشوه: (فرض رسول الله صلى الله عليه وسلم زكاة الفطر من رمضان صاعاً من تمر، أو صاعاً من شعير) [متفق عليه].

ژباړه: رسول صلى الله عليه وسلم رمضان د مياشتې سرسايه يو پيمانه کجورې يا وربشې ورکول فرض کړي دي.

 د أبي سعيد الخدري رضي الله عنه په حديث کې راځي: (كنا نعطيها زمن النبي صلى الله عليه وسلم صاعاً من طعام، أو صاعاً من تمر، أو صاعاً من شعير، أو صاعاً من زبيب، أو صاعاً من أقط) [متفق عليه]. 

ژباړه: مونږ به د نبي صلى الله عليه وسلم په ﺯمانه کې يوه پيمانه خواړه، يا يوه پيمانه کجورې، يوه پيمانه وربشې، يا يوه پيمانه مميز او يا يوه پيمانه پنير ورکول.

 د ابن عباس رضي الله عنه په حديث کې ﺫکر شول: (وطعمة للمساكين) [رواه أبو داود]. 
ژباړه: د مسکينانو لپاره خوراک دى.

دا حديثونه پر دليل دى چې يوه پيمانه د سيمې خواراک به ورکوي،  او بل دا چې د(طعام) لفظ ټولو خوړو ته شامل دي، أبو سعيد الخدري رضي الله عنه فرمايي: (وكان طعامنا يومئذٍ الشعير والزبيب والتمر والأقط) [صحيح البخاري].
ژباړه: ﺯمونږ خواړه هغه وخت کجورې، وربشې، ميمﺯ او پنير ول.

اتم: د سرسايې ويستلو وخت:
1. لومړى، د افضليت غوروالي وخت ، چې هغه د وروستۍ روژې له ماتولو وروسته پيلېږي او تر د اختر لمانځه وتلو پورې دوام کوي، د ابن عمر رضي الله عنه حديث کې راځي: (وأمر بها أن تخرج قبل الصلاة) [متفق عليه]
 
ژباړه: امر يې کړي چې لمانځه ته د خلکو له وتلو مخکې ورکړل شي.
بل داچې د سر سايې ورکړه د اختر ورځ له شعائرو څخه ده، 
 چې موخه يې د روژدار لپاره د رمضان په مياشت کې د کمې او نيمګړتيا څخه پاکوالى او د اختر په ورځ د مسکنانو سره خواخوږي او مرسته ده.

2. دويم د جواﺯ وخت: د اختر څخه ورځ دوه مخکې ورکول  ابن عمر رضي الله عنه په حديث کې راځي: (كانوا يعطونها قبل الفطر بيوم أو يومين) [صحيح البخاري]
ژباړه:دوى به د اختر څخه ورځ دوه مخکې (سرسايه) ورکوله.

3.  دريم : عامه صدقه ګرځيدل، چې کله د اختر له لمانځه وروسته ورکړل شي دابن عباس رضي الله عنه حديث کې راغلي: (أن النبي صلى الله عليه وسلم فرض زكاة الفطر طهرة للصائم من اللغو والرفث وطعمة للمساكين. من أداها قبل الصلاة فهي زكاة مقبولة، ومن أداها بعد الصلاة فهي صدقة من الصدقات) [رواه أبو داود] 

ژباړه: يقينا نبي صلى الله عليه وسلم سرسايه ورکول فرض کړي، دروژه دار لپاره د بې ځايه او بې حياء ويناوو پاکوالي دي او د مسکينانو لپاره خوراک دي، څوک چې يې اختر د لمانځه مخکې اداء کړي نو دا قبول شوي ﺯکات دي او څوک چې اختر د لمانځه وروسته ورکړي نو دا بيا عامه صدقه ده.
والله تعالى أعلم
وصلى الله على نبينا محمد وآله وصحبه أجمعين



تبصرې

تبصرې نشته

خپله تبصره مو ولیکئ

تاسو دغه لیکنه شریکولی شئ!

د لیکوال نورې لیکنې
Loading...