اقتصاد پېژندنه/ (۲۵ مه برخه)

image_demo_30



څلورم څپرکی
تولید او د تولید عوامل
 Production and Factors of Production
په ټوله یيز ډول تولید د نورو توکو رامنځته کولو ته وايي خو موږ دلته تيروتنه کوو ځکه ماده د مادې د قانون له مخې موږ نه شو پيدا کولی او نه يې له منځه وړلی شو د تولید څخه زموږ موخه   دا نه ده چې ماده پیدا کړو ،بلکې د هغې په افاديت کې د ډېريښت راوستل دي نو معلومه شوه چې د اقتصاد په علم کې د تولید څخه موخه د يو توکي د ارزښت ډېر والی دی د ساري په ډول: کله چې موږ لرګي په ځنګل کې پرې کړو په ارزښت کې يې ډېر والی راځي خو کله چې ترې فرنيچر جوړ کړو ارزښت يې لا پسې ډېريږي د لاندې درې طريقو په وسيله د يو توکي افاديت لوړيږي او د تولید لامل ګرځي:
۱- د توکو بڼه بدلول: د توکو بڼې ته په تغیر ورکولو سره د هغه افاديت لوړېږي د مثال په ډول: له کاغذ څخه د کتابونو جوړول.
۲- د توکو د ځای بدلول: د توکو د ډېر پيدا کېدو له ځای څخه هغه ځای ته د توکي لېږدول چې په کمه اندازه پيدا کېږي او توکو ورسره ارزښتمن کېږي د ساري په ډول: ځنګل کې د لرګيو ارزښت ټيت وي، خو کله چې ښار ته راوړل کېږي، نو د لرګيو ارزښت هم ورسره ډېرېږي.
۳- د توکو د وخت بدلول: کله چې توکي هغه وخت ته وساتل شي چې تقاضا ورته ډېره وي ارزښت يې لوړېږی، د ساري په ډول: د ژمي په موسم کې د اوبلنو ګازو يا د سوند د توکو د قيمت لوړوالی.
د تولید لارې چارې: د تولید  لپاره بايد لاندې هڅې تر سره شي:
۱- له ځمکې، سيندونو، سمندرونو څخه د هغو توکو ترلاسه کول چې په کې شتون لري، د ساري په ډول: په سيندونو يا سمندرونو کې د کبانو نيول.
۲- له ځمکې، هوا او اوبو څخه د هغو شيانو ترلاسه کول چې دوی نه وي پيدا کړی، د بېلګې په توګه: له اوبو څخه د برېښنا جوړول.
۳- د صنعت په وسيله له اومو موادو څخه د مصنوعاتو جوړول د ساري په ډول: له مالوچو رخت جوړول.
۳- د توکو لېږد له يو ځای څخه بل ځای ته، يانې د لېږ رالېږد له وسايلو څخه کار اخيستل.
۴- مصرفوونکو ته مخامخ چوپړتياوې برابرول د ساري په ډول: ښوونه، روغتيا پالي او نور.
په تولید اغېزه اچونکي عوامل: د تولید لاندې عوامل اغېزه اچوي:
۱- طبيعي عوامل: له طبيعي عواملو څخه موخه هوا، باران، ځمکه، کانونه او نور که مناسب وي نو د شتمنۍ د پيدايښت لپاره ښه وي او که چيرته دغه عوامل مناسب نه وي نو بيا د شتمنۍ پيدا کول کمېږي.
۲- د پيدايښت وسايل: په نوي وسايلو تولید ډېره تر سره کېږي او په وروسته پاتې وسايلو تولید کمه پيدا کېږي، د ساري په ډول که يو توکی په لاس جوړ شي، ډېر وخت او په لږه اندازه جوړېږي، خو که همدا کار په ماشين تر سره شي، نو ډېر ژر او ډېره پيمانه به توليد شي.
۳- د لېږد رالېږ وسايل: د لېږ د رالېږد وسايل که چيرې پرمختللي وي نو په هېواد کې سوداګري او صنعت پراختيا مومي تولید هم په اسانه رامنځته کېږي خو برعکس بيا تولید په اسانه نه رامنځته کېږي.
۴- د هېواد حالت: که چيرته په هېواد کې امنيت وي سياسي استحکام موجود وي، نو هلته د تولید ډېرېږي، خو برعکس بيا تولید په اسانه نه رامنځته کېږي.
۵- د مالي نظام: که د هېواد د مالي نظام پياوړی وي، کاروباري خلکو ته په وخت پانګه برابرېږي، په هېواد کې تولید ډېريږي، خو که دا نظام وروسته پاتې وي، بيا  تولید هم کم وي.
۶- نفوس(Population)  : د يو هېواد نفوس هم د تولید په کې رول لري، که د هېواد نفوس له وسايلو څخه ډېر وي، نو بيا د تولید کم وي او که د نفوسو شمېر له وسايلو کم وي، نو بيا د تولید ډېر وي.
۷- د کارګرو لاس رسی: که په هېواد کې د کارګرو شتون ډېر وي، نو د تولید ډېر وي او که شتون ونه لري، نو بيا تولید هم کم وي.
 
tags

  

  

د محمد داود نیازی ژوند لیک
محمد داود نیازی زیار کښ او ژمن انسان
زما د ژوند د یو ستونزور او خواږه پړاو ،پیاوړی او هوښیار ملګری ،د چا په خټه کې چې ژمنتوب ،رښتینولي او ملګر پالنه له پیله نغښتې ،د یوه ښه انسان ځانګړنې یې د وجود په هر رګ کې غزونې ......

      

...

  

ستاسې تبصرې

*

Top